De praktijk

CO2-voetafdruk: Bedrijven en overheden berekenen hun CO2-voetafdruk op verschillende manieren. Een van de gecertificeerde methoden om inzicht te krijgen in de uitstoot van CO2 (equivalenten) is de CO2-prestatieladder. De CO2-Prestatieladder is hét duurzaamheidsinstrument van Nederland dat organisaties en overheden helpt bij het reduceren van CO2 en kosten. Binnen de bedrijfsvoering, in projecten én in de keten. Bedrijven op de CO2-Prestatieladder krijgen bovendien korting bij aanbestedingen. Het instrument wordt gebruikt als CO2-managementsysteem en als aanbestedingsinstrument. Hiermee schept uw organisatie ruimte voor creativiteit en vernieuwing van bedrijfsvoering en product. Organisaties die zich laten certificeren volgens de ladder, zullen dit ervaren als een investering die zich onmiddellijk terugverdient in termen van lagere energiekosten, materiaalbesparing en innovatiewinst. De CO2-Prestatieladder is oorspronkelijk in 2009 ontwikkeld door ProRail en sinds 2011 in eigendom en beheer van de Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en Ondernemen (SKAO). Gemeenten, zoals Renkum en Barneveld, zijn met de CO2-prestatieladder aan het werk. De provincie Gelderland is de eerste provincie die het instrument heeft ingezet.

Provincies gaan interne CO2-beprijzing inzetten: In een gezamenlijk programma zullen provincies in 2019 5 tot 7 experimenten uitvoeren om interne CO2-beprijzing concreet een plek te geven in duurzame aanbesteding en maatschappelijk verantwoord inkopen. Inzet van het programma is dat alle provincies eind 2019 hun CO2-voetafdruk hebben bepaald en kennis en ervaring hebben opgedaan met het gebruik van een interne CO2-prijs bij hun inkoop en kosten-baten-analyses. Het programma is deel van de Klimaatenveloppe CO2-schaduwbeprijzing. Klimaatverbond Nederland voert dit programma met de provincies uit.

Ook gemeenten gaan met interne CO2-beprijzing aan de gang. In het kader van de Klimaatenveloppe CO2-schaduwbeprijzing zullen ook de Nederlandse gemeenten experimenten uit voeren om interne CO2-beprijzing een plek te geven in hun aanbestedingsbeleid. Daarnaast zal er aandacht zijn voor de rol van bestuurlijke en ambtelijke opdrachtgevers, zodat de interne CO2-beprijzing ook structureel deel kan worden van het gemeentelijk beleid. De VNG voert het secretariaat van dit programma.

De Waterschappen gaan hun methodiek van het berekenen van de CO2-voetafdruk nader uitwerken. Ook hier is de CO2-prestatieladder één van de logische instrumenten. Om goed te bepalen welke CO2-emissies gekoppeld zijn aan de inkoop en aanbesteding verdiepen de Waterschappen zich in het instrumentarium van DuboCalc, de rekenmethode die uit gaat van de levenscyclusanalyses (LCA) van gebruikte producten en grondstoffen. DuboCalc is een softwaretool om snel en eenvoudig de duurzaamheid en milieukosten van ontwerpvarianten van GWW werken te berekenen. DuboCalc wordt gebruikt door opdrachtgevers en (potentiële) opdrachtnemers voor het schrijven en beoordelen van (EMVI) aanbestedingen van GWW werken. De Waterschappen zoeken ook uit hoe de inzet van tractie (auto's, materialenvervoer etc.) hierin meegenomen kan worden.

Ook het MKB wordt actief betrokken bij interne CO2-beprijzing. Klimaatplein werkt, samen met de provincie Noord-Brabant, met 12 MKB-ondernemingen om op basis van een scan van de bedrijfsvoering en een fictieve CO2-prijs (60 Euro/ton) afwegingen in bedrijfsvoering en investeringen te baseren op verantwoord klimaat- en energiebeleid. Ook MVO Nederland biedt ondernemers ondersteuning op het gebied van interne CO2-beprijzing.

Het grote bedrijfsleven is zeer actief op het gebied van interne CO2-beprijzing. Bedrijven als AkzoNobel, Unilever en Shell nemen de toekomstige kosten van CO2-emissies mee in hun investeringsbeslissingen.De bedrijven, zoals blijkt uit onderstaand filmpje van Unilever, communiceren er actief mee.

 De kernvraag is dan: in welke assets gaan wij nog investeren? Een interne CO2-prijs kan aan de CO2-uitstoot (of de vermeden CO2-uitstoot) een waarde verbinden en laten zien hoe een duurzame investering zich verhoudt tot een niet-duurzame investering gebaseerd op grijze energie. Sommige bedrijven hanteren een interne CO2-belasting om in duurzame projecten te kunnen investeren. Microsoft legt bijvoorbeeld een CO2-belasting op aan verschillende businessunits op basis van hun CO2-emissies. De opbrengsten hiervan vloeien in een fonds waarmee geïnvesteerd kan worden in bijvoorbeeld duurzame energie. Bij Disney doen ze dit net iets anders. Disney investeert eerst in projecten die de CO2-uitstoot verminderen. Vervolgens worden door middel van een interne CO2-belasting de kosten van die investeringen aan de verschillende businessunits in rekening gebracht op basis van het niveau van hun eigen CO2-emissies. Het Centre for Climate and Energy Sollutions heeft een goede themasite op dit vlak.

Publicaties

Advies taskforce schaduwbeprijzing

Advies taskforce schaduwbeprijzing

In 2018 zijn een expertgroep én taskforce met interne CO2-beprijzing aan het werk gegaan. Dit ter voorbereiding van de programmering van de eerste stevige experimenten op het gebied van interne CO2-beprijzing bij decentrale overheden. De taskforce maakte een advies dat als basis dient voor de uitvoering van o.a. de provincies, gemeenten en waterschappen.

Lees verder
Methoden bepalen CO2 prijs Duitse overheid

Methoden bepalen CO2 prijs Duitse overheid

De Duitse overheid analyseerde de kosten van CO2 per ton. Ze komen daarbij op stevige prijzen: 180 Euro/ton tot 640 Euro/ton. Dan gaat het om maatschappelijke kosten. De preventiekosten zijn er niet bij betrokken. De 180 Euro/ton is gebasseerd op een conservatieve berekening. 

Lees verder
Implementeren van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

Implementeren van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

Jolien Grandia deed uitgebreid onderzoek naar factoren die zorgen voor een doortastende uitvoering van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. Ze concludeert op pg 129 "Overall, we can conclude that it is not easy being green. It requires a great dose of affective commitment to change, and a positive attitude towards ecological sustainability from procurers. However, public organisations can make it easier to be green, by ensuring there is a fit between their strategic vision and their sustainable procurement policies, and allowing procurers to influence the procedures and thus increasing procedural justice. Thereby, making it easier for the organisation itself to be green too".

Lees verder
negatieve discontovoet?

negatieve discontovoet?

De discontovoet heeft grote invloed op de CO2-prijs. Feitelijk wordt, bv met een discontovoet van 3%, gezegd dat toekomstige kosten (prijzen) van CO2 (in het kader van maatschappelijke schade) hoger zullen zijn dan de huidige. Maar als we het begrip 'voorkomen is beter dan genezen' vertalen naar economische theorie en de discontovoet (discount rate), dan zou een negatieve discontovoet in het kader van CO2-beprijzing geen vreemd uitgangspunt zijn. In het Fleurbaey paper wordt hiervoor een lans gebroken.

Lees verder

Klimaatverbond Nederland